Herkese merhaba,
Çogu evcil kuslarda görülebilen tüy yolma istenmeyen bir davranis bozuklugudur,kivrik gagalar genelde stresten dolayi kendi tuylerini yolarlar,ancak ispinozlar genelde etraflarinda ki diger kuslarin tuylerini yolmaktadirlar.
Zebralarda görülen davranis bozukluklarinin cogu üreme dönemide görülür.Yapi geregi heyecanli ve agresif kuslar olan zebralarin erkeklerinin %70 i amansiz birer tuy yolucudurlar. Aslinda diger tur ispinozlarda da tuy yolma görülmektedir,petshoptaki asiri kalabalik kafeslerde ki ispinozlar,olusan stresi diger kuslarin baslari ve vucutlarinda tuyleri yolarak göstereceklerdir. Dar alanda ki kalabalik sekilde barindirilan kuslarin cogu hastaliklara karsi savunmasiz ve zayif bunyeli kuslardir. Kafes icinde ki bir kurban yolununca onun vucudunda ki ciplaklik diger kuslari onu daha fazla yolmaya tesvik eder,kimi kafeslerde bu yuzden cok kotu halde kuslar görürürüz. Ama nedense bu kusu kafesten ayirmayi evcil dukkan sahipleri bir türlü akil edemezler. Ayrica satin aldiginiz kusu once bir süre dinlendirmeli,gözlemlemeli,disilere bol kalsiyum ve protein sunmalisiniz.
Üretim daha sonra yapilmali,kuslarinizi kaybetmemek ve daha iyi sonuc almak icin bunu siddetle tavsiye ediyorum.
Genelde kovalamacalar ve tuy yolmacanin kolayca ustesinden gelinebilir,kuslara ferah bir ortam verilince kuslar sakinleseceklerdir.
Zebra ispinozlari alanci kuslar olduklari icin üreme döneminde yuva etrafinda baska kuslari istemezler,mutlaka bunu engelleyiniz.
Ayrica birbirlerinin yuvalarina girmeye de bayilirlar,yuva malzemelerini calarlar.Haylaz yapida kuslardir. Bu huya sahip diger bir tur ise bengal ispinozlaridir.
Kendi tuyunu yolan kuslar ise genelde mantar yada parazitik (bit,kene) bir hastaliga yakalanmis kuslardir,veterinere danismaniz önerilir.Kus kasinti cektiginden bu davranisa basvurur.
Bu konuda karsimiza cikan en zor vaka,erkek kuslarin tuy yolmasidir,en fazla rastladigimiz sey,erkek kuslarin yuvadan yeni cikan yavrulari kimi zaman feci sekilde ciplak birakana kadar yolmasidir. Ayrica erkek yine ayni sekilde disini baldir ve kuyruk altindaki tuyleri yolmaya devam eder.
Bu esnada yapmaniz gereken tek sey erkek kusun dikkatini baska yone cekmektir. Erkek kus icgudusel olarak tekrar yuva yapmak istemektedir,ancak yavrular henuz bagimsiz olmamistir.
+Yavrular yuvadan atlayinca yuvayi hemen alin ve kafesi temizleyin,ayrica disinin kuluckaya yatmasini engelleyin ve bir sure dinlendirin.
+Kusunuza bir oyuncak verin.
Zebra ispinozlari oyuncakla oynayan kuslar degillerdir,yanlis anlamayin ancak kuslarin oyalanacak fazla seyi varsa genelde yavrulari hedef almazlar. En iyi oyuncaklar dal darilar,tuyler ve puskullerdir.
Tuyler genelde kusun cekistirecegi sekilde ortama asilmalidir,kus cekistirdikce yorgun dusecek ve bir sure durulacaktir.
+Erkek kuslar genelde kafesin tabaninda kagitlari yirtarlar,tekrar yuva yapacak birsey aralar,kafesin tabaninda kagit varsa naylon yaymayi deneyin.
+Yem kaplarina yuva yapmalarini engelleyin.
Bunun öncesinde yuvalama esnasinda tuy yolan erkek icin yapilacak sey kuslara yeterli ve kullanisli yuva malzemesi saglamaktir,kuslar yumusak yuva malzemesini özellikle ararlar cunku disi kus bunu yuumrtalarin altina yerlestirir. En buyuk yardimci malzeme kus tuyleridir,yastiklarin icinden bir miktar tuy verebilirsiniz.Tuy bulamazsaniz minik selpak parcalari verin ancak ben pamugu fazla tavsiye etmiyorum.
Aslinda yuvadan cikan yavrularin yolunmasi cok fazla bir sorun teskil etmez ve her erkek kus bunu yapmaz ancak kuslar bagimsiz olmadan onlari anne babalaridan ayirmayin,tuyleri yolunsa bile ögrenecekleri cok sey vardir.
Tüyü yolunmus bir kusun tuyleri cok cabuk cikar ancak bu asamada ona yeterli kalsiyum,proteini,vitamini (tuyleri yapi olarak proteinden olusurlar) ve gun isigi saglamaniz gerekir.
Asiri yolunmus bir kusa tuyleri cikana kadar isi gerekli oldugunu unutmayin.
Cok kotu drumlarda kusun tuy dipleri zarar görmüs olabilir ve bazen tuyleri tekrar cikmayabilir ancak bu cok nadirdir.
Notlar;
*Eger kusunuzun diger kuslarin tuyunu yolun tuy dibini cignedigini görürseniz mutlaka diyetinde ki proteini arttiriniz.
*Dengeli beslenen kusla genelde tuy yolma davranisini cok az sergilerler.
*Karisik turlerin bulundugu kafeslerde turlerin uyumuna dikkat ediniz,bazi turler diger turlere zulum edebilirler.